Flaş gelişme: Türk savaş gemileri ve savaş uçakları engelledi

Doğu Akdeniz’de Türk savaş gemileri, GKRY’nin kıta sahanlığı ihlalini engelledi. Türkiye, Mavi Vatan’ın tam koruma altında olduğunu açıkladı.

Doğu Akdeniz’de Türkiye ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında deniz yetki alanları konusunda yaşanan gerilim, yeni bir gelişmeyle yeniden gündeme geldi. Yunan basınında yer alan haberlere göre, GKRY’nin talimatıyla hareket eden Cebelitarık bayraklı bir araştırma gemisi, Türkiye’nin kıta sahanlığı olarak Birleşmiş Milletler nezdinde tescilli olan bölgede denizaltı fiber optik kablo döşeme çalışması yapmak istedi. Ancak Türk savaş gemileri ve hava unsurları devreye girerek bu girişimi engelledi.

Olayın Detayları

Yunanistan merkezli Pentapostagma’nın aktardığı bilgilere göre, “Fugro Gauss” isimli Cebelitarık bayraklı gemi, “EMC” isimli denizaltı fiber optik kablo projesi kapsamında 5 Ağustos’ta yayımlanan bir NAVTEX doğrultusunda GKRY’nin ilan ettiği deniz yetki alanlarında faaliyet planladı. Ancak Türkiye, söz konusu bölgenin kendi kıta sahanlığı içinde olduğunu belirterek izinsiz girişime müdahale etti.

Türk Dışişleri Bakanlığı, Perşembe günü yaptığı açıklamada, “Cebelitarık bandıralı bir geminin Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin kıta sahanlığını ihlal etme girişimi engellendi” ifadelerini kullandı. Açıklamada, Türkiye’nin uluslararası hukuktan kaynaklanan haklarının korunmaya devam edeceği vurgulandı.

Mavi Vatan Vurgusu

Milli Savunma Bakanlığı yetkilileri, 18 Mart 2020’de Birleşmiş Milletler’e tescil edilen Türkiye kıta sahanlığının “Mavi Vatan” konsepti çerçevesinde tam koruma altında olduğunu hatırlatarak, “Bu tür yetkisiz eylemler uluslararası hukuka aykırıdır ve asla müsamaha gösterilmeyecektir” dedi.

Türkiye, GKRY ve Yunanistan’ın Doğu Akdeniz ve Ege’deki deniz yetki alanı iddialarının, hem Türkiye’nin hem de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin haklarını görmezden geldiğini savunuyor. Ankara, bu nedenle bölgedeki deniz ve hava kuvvetlerini sürekli hazır durumda tutuyor.

Yunan Basınının Yorumu

Yunan basını ise olayı, “Türkiye Osmanlı tarzı bir askeri kontrol uyguluyor” şeklinde yorumladı. Pentapostagma, Ankara’nın Ege ve Doğu Akdeniz’de askeri varlığını artırmasının, Yunanistan’ın deniz yetki alanlarını koruma açısından ciddi bir uyarı olduğu görüşünü dile getirdi.

Haberde ayrıca, Türkiye’nin bu tür girişimlere hızlı ve sert yanıt vermemesi halinde Yunanistan’ın deniz yetki alanlarının “tek bir kurşun bile atılmadan” kaybedilebileceği iddiasına yer verildi.

Uluslararası Hukuk Boyutu

Deniz yetki alanlarıyla ilgili anlaşmazlıklar, özellikle Doğu Akdeniz’de enerji kaynaklarının keşfi ve denizaltı kablo projeleri gibi stratejik faaliyetlerde sıkça gündeme geliyor. Uluslararası deniz hukukuna göre, kıta sahanlığı hakları kıyı devletine ait olup, bu alanlarda yapılacak araştırma veya tesis çalışmalarının ilgili devletin iznine tabi olduğu biliniyor.

Türkiye, Doğu Akdeniz’deki hak ve menfaatlerini korumak amacıyla hem diplomatik hem de askeri araçları etkin biçimde kullanmaya devam ediyor. Ankara, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin de bölgedeki eşit haklarını savunarak, GKRY’nin tek taraflı adımlarına karşı tavizsiz bir politika izliyor.